Αρσενικό και θηλυκό

Κάθε ουσιαστικό είναι αρσενικό ή θηλυκό. Συνηθισμένες αρσενικές καταλήξεις είναι οι -as, -is, -ys, -us και θηλυκές οι -a, -ė. Μερικά ουσιαστικά σε -is είναι θηλυκά. Οι λέξεις για πρόσωπα σχηματίζουν ζεύγη και τα επίθετα παίρνουν το γένος του ουσιαστικού τους.

• Micius – geras katinas.Ο Micius είναι καλός γάτος.

• Rūtos kavinė – labai gera.Το καφέ της Rūta είναι πολύ καλό.

būti, είμαι

Τα ρήματα αλλάζουν κατάληξη ανάλογα με το πρόσωπο: πρώτο (εγώ, εμείς), δεύτερο (εσύ, εσείς), τρίτο (αυτός, αυτή, αυτό, αυτοί), στον ενικό και στον πληθυντικό. Το ne μπροστά από το ρήμα το κάνει αρνητικό και γράφεται ενωμένο μαζί του· το yra γίνεται nėra.

• Jūs esate naujas kaimynas.Είστε ο καινούριος γείτονας.

  Jūs esate nauja kaimynė.Είστε η καινούρια γειτόνισσα.

• Jis nėra blogas.Δεν είναι κακός.

• Mes esame kaimynai.Είμαστε γείτονες.

tu ή jūs;

Και τα δύο χρησιμοποιούνται για να απευθυνθείς στον συνομιλητή σου. Το tu είναι για φίλους, παιδιά, την οικογένεια ή ζώα. Το jūs είναι για ενήλικες που δεν ξέρεις καλά και για ηλικιωμένους, ενώ είναι και ο πληθυντικός: σε περισσότερα άτομα λες πάντα jūs. Το ρήμα και η κτητική λέξη αλλάζουν ανάλογα.

• Ar tu alkana, Elze?Πεινάς, Elzė; (σε παιδί)

  Ar tu alkana, Elze?Πεινάς, Elzė; (σε παιδί)

• Ponia Ona! Ar jūs žinote, kur mano raktas?Κυρία Ona! Ξέρετε πού είναι το κλειδί μου; (σε ηλικιωμένη κυρία)

  Ponia Ona! Ar jūs žinote, kur mano raktas?Κυρία Ona! Ξέρετε πού είναι το κλειδί μου; (σε ηλικιωμένη κυρία)

Τίνος; Τα κτητικά

Τα κτητικά δεν αλλάζουν ποτέ κατάληξη, όποιο κι αν είναι το ουσιαστικό, στον ενικό ή πληθυντικό: mano raktas, mano močiutė, mano raktai.

Τέσσερις πτώσεις ενός ουσιαστικού

Το ουσιαστικό αλλάζει κατάληξη ανάλογα με τον ρόλο του στην πρόταση: αυτές οι μορφές είναι οι πτώσεις. Η ενότητα 1 έχει τέσσερις: ονομαστική (βασική μορφή), αιτιατική (αντικείμενο), τοπική (τόπος) και κλητική (όταν καλούμε κάποιον).

• Kavą, prašau.Καφέ, παρακαλώ. (Αιτιατική)

  Kavą, prašau.Καφέ, παρακαλώ. (Αιτιατική)

• Rūta yra kavinėje.Η Rūta είναι στο καφέ. (Τοπική)

• Miciau! Ne!Micius! Όχι! (Κλητική)

Ο ενεστώτας, ενικός

Το απαρέμφατο (ο λεξικογραφικός τύπος) τελειώνει σε -ti. Στον ενεστώτα υπάρχουν τρεις τύποι ρημάτων, που ονομάζονται από την κατάληξη του τρίτου ενικού προσώπου (αυτός, αυτή, αυτό): -a, -i, -o. Ο ίδιος τύπος χρησιμοποιείται και στο τρίτο πληθυντικό πρόσωπο (αυτοί, αυτές, αυτά).

Τα noriu (θέλω) και galiu (μπορώ) παίρνουν δεύτερο ρήμα στο απαρέμφατο: noriu miegoti, θέλω να κοιμηθώ · Gal gali groti rytoj? Μπορείς να παίξεις αύριο;

Ερωτήσεις

Το ar μπροστά από μια πρόταση δημιουργεί ερώτηση ναι/όχι. Οι άλλες ερωτήσεις αρχίζουν με ερωτηματική λέξη.

Άρνηση

Το ne σημαίνει «όχι» και «δεν». Πριν από ρήμα γράφεται μαζί του· το yra γίνεται nėra. Πριν από ουσιαστικό που αρνείται μόνο του, γράφεται χωριστά.

• Raktas? Aš nežinau.Το κλειδί σας; Δεν ξέρω.

• Ne, ne Jonas. Ir ne Rūta.Όχι, όχι ο Jonas. Ούτε η Rūta.