Saat dokuz; dokuzda

Za uro rečeš Saat dokuz, ura je devet. Za ob devetih uporabiš dokuzda. Polne ure dobijo krajevno končnico z glasovnim prilagajanjem: birde, ikide, üçte, dörtte, beşte, altıda.

Za pol ure rečeš altı buçuk, pol sedmih. Za minute po uri se nauči dokuzu beş geçiyor, pet čez devet; za minute pred uro pa dokuza beş var, pet do devetih. Dokuza çeyrek var pomeni četrt do devetih. To so stalni vzorci za izražanje ure.

Časovno obdobje izražata -dan in -a kadar: dokuzdan beş buçuğa kadar, od devetih do pol šestih. Dokuzdan in beş buçuğa sta pred lekcijo o sklonih pojasnjena kot že pripravljena izraza za delovni čas.

Her gün; gelirim

S časovnim izrazom lahko oblika -iyor opisuje navado: Her gün geliyorum, prihajam vsak dan. Besede za pogostost so hep, vedno; genellikle, običajno; sık sık, pogosto; bazen, včasih; hiç z zanikanim glagolom, nikoli.

Drug pogost vzorec sedanjika je splošni sedanjik, uporaben za splošne navade. Gelmek daje gelirim, gelirsin, gelir, geliriz, gelirsiniz, gelirler. Veliko enozložnih glagolov uporablja -ar ali -er: bakarım. Veliko daljših osnov uporablja -ır, -ir, -ur, -ür: çalışırım. Samoglasnik se nauči z vsakim glagolom.

Za samoglasnikom uporabi r: okurum. Pogosti enozložni glagoli, kot so gelmek, almak, vermek, bilmek, uporabljajo -ir ali -ır. Nikalne oblike so gelmem, gelmezsin, gelmez, gelmeyiz, gelmezsiniz, gelmezler. Prislov pove, kdaj ali kako se dejanje dogaja.

Kalkıyorum, okuyorum

Nedoločnik je slovarska oblika na -mak ali -mek. Odstrani končnico in dobiš glagolsko osnovo: gelmek → gel. Sedanjik na -iyor opisuje trenutno dogajanje, s časovnim izrazom pa tudi navade.

Šest oseb je geliyorum, geliyorsun, geliyor, geliyoruz, geliyorsunuz, geliyorlar. Samoglasnik pred yor sledi harmoniji: alıyor, geliyor, oturuyor, görüyor. Zaradi pripone osebni zaimek včasih ni potreben.

Za zanikanje vstavi -mı, -mi, -mu, -mü pred yor: gelmiyorum, gelmiyorsun, gelmiyor, gelmiyoruz, gelmiyorsunuz, gelmiyorlar. Pred -yor se končni a ali e zoži: çalmak → çalıyor, beklemek → bekliyor. Zgodnje vljudne prošnje, kot je Yarın çalın, lütfen, do petega modula obravnavamo kot cele izraze.

Pred -iyor odstrani končni samoglasnik in izberi samoglasnik po samoglasniški harmoniji: okumak → okuyor, yıkamak → yıkıyor. Yemek daje yiyor, demek pa diyor.

Da poveš, da imaš rad/rada neko dejavnost, uporabi -mayı ali -meyi z sevmek: okumayı seviyorum, rad/rada berem; uyumayı seviyorum, rad/rada spim. Glagolnik tu nastopa kot določni predmet.

Onu, anahtarını

Zaimki določnega predmeta so beni, seni, onu, bizi, sizi, onları. Pomenijo mene, tebe, njega ali njo, nas, vas, njih v vlogi predmeta. Uporabi Onu görüyorum, vidim ga ali jo.

Samostalnik s svojilno pripono za tretjo osebo potrebuje vezni n pred sklonsko končnico: anahtarı → anahtarını, njegov ključ kot predmet; odası → odasında, v njeni sobi. Svojina prve osebe tega veznega glasu ne potrebuje: anahtarımı, odamda.

Za položaj uporabi bilgisayarın arkasında, za računalnikom; yazıcının önünde, pred tiskalnikom. Lastnika in krajevni izraz ohrani skupaj.

Gel, gelin, gelelim

Velelnik izraža prošnjo ali navodilo. Za domači ti uporabi osnovo: gel, al, yaz. Za vljudni ali množinski vi dodaj -ın, -in, -un, -ün, z y za samoglasnikom: gelin, alın, okuyun. Neobvezni -ız doda formalnost: geliniz.

Za naj on ali ona naredi uporabi -sın: gelsin, naj pride. Za naj oni naredijo uporabi -sınlar: gelsinler, naj pridejo. Velelnika za prvo osebo ednine ni. Za naredimo uporabi -alım ali -elim: gelelim, alalım, pridimo, vzemimo.

Nikalni ukazi dodajo -ma ali -me: gelme, gelmeyin, gelmesin, gelmesinler, gelmeyelim. Za prosim dodaj lütfen. Uporabi obliko nagovora, navedeno v nalogi.