Saat dokuz; dokuzda

Saati söylemek için Saat dokuz dersin. ‘Saat dokuzda’ anlamı için dokuzda kullanılır. Tam saatler ses uyumuna göre bulunma hâli eki alır: birde, ikide, üçte, dörtte, beşte, altıda.

Yarım saat için altı buçuk dersin. Saati geçen dakikalar için dokuzu beş geçiyor; saate kalan dakikalar için dokuza beş var kalıplarını öğren. Dokuza çeyrek var, saat dokuza on beş dakika kaldığı anlamına gelir. Bunlar saati söylemek için sabit kalıplardır.

Bir zaman aralığı için -dan ve -a kadar kullanılır: dokuzdan beş buçuğa kadar. Dokuzdan ve beş buçuğa, hâl dersinden önce çalışma saatlerini anlatan kalıplar olarak açıklanır.

Her gün; gelirim

Bir zaman ifadesiyle -iyor biçimi bir alışkanlığı anlatabilir: Her gün geliyorum. Sıklık bildiren sözcükler: hep, her zaman; genellikle, çoğunlukla; sık sık, sık olarak; bazen, kimi zaman; hiç, olumsuz fiille asla.

Yaygın bir başka zaman biçimi, genel alışkanlıklar için kullanılan geniş zamandır. Gelmek fiili gelirim, gelirsin, gelir, geliriz, gelirsiniz, gelirler biçimlerini alır. Birçok tek heceli fiil -ar veya -er kullanır: bakarım. Birçok uzun kök -ır, -ir, -ur, -ür kullanır: çalışırım. Ünlüyü her fiille birlikte öğren.

Ünlüden sonra r kullanılır: okurum. gelmek, almak, vermek, bilmek gibi yaygın tek heceli fiiller -ir veya -ır alır. Olumsuz biçimler gelmem, gelmezsin, gelmez, gelmeyiz, gelmezsiniz, gelmezler olur. Zarf, eylemin ne zaman veya nasıl gerçekleştiğini anlatır.

Kalkıyorum, okuyorum

Mastar, sözlükteki -mak veya -mek ile biten biçimdir. Fiil kökünü bulmak için bu eki çıkarın: gelmek → gel. Şimdiki zaman eki -iyor, şu anda olanları ve zaman ifadesiyle birlikte alışkanlıkları anlatır.

Altı kişi biçimi şöyledir: geliyorum, geliyorsun, geliyor, geliyoruz, geliyorsunuz, geliyorlar. yor öncesindeki ünlü uyuma girer: alıyor, geliyor, oturuyor, görüyor. Kişi eki, özne zamirini gereksiz kılabilir.

Olumsuzluk için -mı, -mi, -mu, -mü ekleri yor önüne getirilir: gelmiyorum, gelmiyorsun, gelmiyor, gelmiyoruz, gelmiyorsunuz, gelmiyorlar. -yor öncesinde sondaki a veya e daralır: çalmak → çalıyor, beklemek → bekliyor. Yarın çalın, lütfen gibi ilk kibar istekler, beşinci modüle kadar bütün birer ifade olarak öğrenilir.

-iyor öncesinde sondaki ünlüyü çıkar ve ünlü uyumuna uygun ünlüyü seç: okumak → okuyor, yıkamak → yıkıyor. Yemek fiili yiyor, demek fiili diyor olur.

Bir eylemi yapmayı sevdiğini söylemek için -mayı veya -meyi ekini sevmek ile kullan: okumayı seviyorum; uyumayı seviyorum. Burada eylem adı belirli nesne görevindedir.

Onu, anahtarını

Belirli nesne zamirleri beni, seni, onu, bizi, sizi, onları biçimleridir. Bunlar kişi zamirlerinin nesne olarak kullanılan biçimleridir. Onu görüyorum örneğini kullan.

Üçüncü kişi iyelik eki almış bir isim, hâl ekinden önce kaynaştırma n'si ister: anahtarı → anahtarını, nesne olarak onun anahtarı; odası → odasında, onun odasının içinde. Birinci kişi iyeliğinde bu kaynaştırma gerekmez: anahtarımı, odamda.

Konum için bilgisayarın arkasında ve yazıcının önünde ifadelerini kullan. İyelik sahibini bildiren sözcüğü ve yer ifadesini birlikte tut.

Gel, gelin, gelelim

Emir, bir istek veya yönergedir. Samimi tekil hitapta kök kullanılır: gel, al, yaz. Nazik veya çoğul hitapta -ın, -in, -un, -ün eklenir; ünlüden sonra y gelir: gelin, alın, okuyun. İsteğe bağlı -ız resmiyeti artırır: geliniz.

Onun yapmasını istemek için -sın kullanılır: gelsin. Onların yapmasını istemek için -sınlar kullanılır: gelsinler. Birinci tekil kişi emir biçimi yoktur. Birlikte yapmayı önermek için -alım veya -elim kullanılır: gelelim, alalım.

Olumsuz emirlere -ma veya -me eklenir: gelme, gelmeyin, gelmesin, gelmesinler, gelmeyelim. Rica için lütfen ekle. Soruda belirtilen hitap biçimini kullan.